martes, 7 de julio de 2009

Anco e queyist do na tempesta!!!

Le le nove de la not, la que rive a Chipilo, se respira na not diferente, tut a le muy, masa muy!, me pense que manti de rivar a casa gol que ndei a tor carta par far su an regalo, pense que medigue la de la Viges ancora a l e vert, ndei lasú, par strada vede montuy de yad bianc, e quist do na tempesta, ma de cuele, para cua e par la, an grun de freddezza!. No pode asar de maravillarme ma anca de preocuparme.
Rive la de la Viges, ndei entro, compre sta carta, entro gue ne dente, la que i parla que su da qui sa qui i e pieni de acua, que lavia de no so qui, e quist do al cuert...

Rive a caxa, la me porta le piena de freddezza, an bel espectacolo, na sort distinta a cuel que son usada senpre a veder, le me piante le desfade, pétali par de cuá, e par de lá, e cuele del cantón le sot na bela capa de yad!!!, no sono si le sobrevive!

La tera la que la piand, ya le agra e stomegada!, al cielo la pena fení de piander!!!, cuande capisarone que la que gue fon an grun de mal!

Mi anca oi piander!!!, o al cor strucá, ma de i me occhi no peta do ni na yoda!!, e ocore tanto tan piander!, sora tut ancó que o sabest sta notizhia que la me a stremesest tuta!


Intant que vardei sta freddezza me o domandá par qué al se falo, e come que no o sabest contestarme o varda par catar fora an poca de informazhione que me yute a explicarme al fenómeno e cuesto le cuel que o catá:

An fenómeno atmosférico par que al se forme e al evoluzhione fin esser freddezza al ocore dotre condizhione speciale.

La freddezza solque la se fa su ente i Cumulonimbus (neole co na cima vero piana) que le vero grande. Le por rivar fin a 15,000 m de alt, e anca le pol originar tempeste e tonradi.

Cuande que corriente de aria le nda su inte al cielo de na maniera vero cativa, le yode de aqua le se tonra yad dopo de ndar su par le neole (onde que la temperatura a le mínimo de 0o C). Conforme pasa al tenp, le yode de aqua le ñen pi grande e lora le se fa vero dense e le neole no le pol pi manchenerle no in suspensión. La le cuande que le peta do intra le neole e le nda menandose drió nantre yode que le se cata ente la so strada. Sti toc cua de yad, i peta do violenti, lora i peta su uni tra nantri, e cuesto pol far que i se junte, i se pule, o i se torne na esfera squazi perfeta. An toc de freddezza de 3 cm de diámetro, a la an volumen squazi 10,000 milloni de olte pi grant que na yoda de aqua entro de la neola (na yoda de neola la an diametro de 10 a 20 micrómetri in promedio). Cuesto gol dir que se ocore 10,000 milloni de yodete par dar forma an toc de freddezza de 3 cm de diametro.
La velocitá co cuela que i peta dó la depende del pesso del sas e del temporal que la que se fa su tut intorno.

Spetón que al maiz e tuti cuialtri cultivi i sie ben, furse vera questo que digue, ma la veritá nol crede no, na desgrazhia sora nantra, i a semená tardi al mais parque no piovea, e adés medigue le pien de bus e brusá su tut! Spetiamo que no!

No hay comentarios: